JSON vs TOML: Porównanie formatów konfiguracyjnych

# JSON vs TOML: Porównanie formatów konfiguracyjnych

JSON i TOML to popularne formaty zapisu danych, ale TOML (Tom's Obvious Minimal Language) został stworzony specjalnie z myślą o plikach konfiguracyjnych, kładąc nacisk na maksymalną czytelność dla człowieka.

Szybkie porównanie

| Funkcja | JSON | TOML |

|---------|------|------|

| Składnia | Nawiasy klamrowe | Styl plików INI |

| Komentarze | Brak | ✅ Tak |

| Czytelność | Dobra | ✅ Bardzo wysoka |

| Prędkość parsowania | Bardzo szybka | Średnia |

| Popularność | Uniwersalna | Rosnąca |

---

Kluczowe różnice

1. Komentarze

W plikach konfiguracyjnych możliwość dodania opisu jest kluczowa.

• JSON: Oficjalnie nie wspiera komentarzy. Programiści stosują obejścia typu "_komentarz": "tekst".
• TOML: Pełne wsparcie dla komentarzy za pomocą znaku #.

2. Czytelność

TOML został zaprojektowany tak, aby zminimalizować zbędne znaki:

• Brak nawiasów klamrowych.
• Klucze nie wymagają cudzysłowów (o ile nie zawierają znaków specjalnych).
• Jasny podział na sekcje za pomocą nagłówków w nawiasach kwadratowych, np. [database].

3. Typy danych

Oba formaty wspierają liczby, teksty i wartości logiczne. TOML dodaje natywne wsparcie dla dat i czasu, co jest niezwykle przydatne w konfiguracjach (np. data_powstania = 2026-02-14T12:00:00Z).

---

Kiedy używać każdego z nich?

Wybierz JSON, gdy:

• Tworzysz API webowe (standard branżowy).
• Przesyłasz dane między serwerem a przeglądarką.
• Prędkość przetwarzania jest priorytetem.

Wybierz TOML, gdy:

• Piszesz pliki konfiguracyjne, które będą edytowane ręcznie przez ludzi.
• Potrzebujesz dodać komentarze do ustawień.
• Pracujesz w projektach Rust (Cargo.toml) lub Python (pyproject.toml).

Podsumowanie

Jeśli dane będą generowane i odczytywane głównie przez maszyny, JSON wygrywa uniwersalnością. Jeśli jednak plik ma służyć człowiekowi jako panel ustawień, TOML dzięki swojej przejrzystości jest bezkonkurencyjny.